Pani Sławomira Reszczyńska z Legnicy pracuje w Niemczech ponad 10 lat. W wolnych chwilach szydełkuje, robi na drutach, maluje na jedwabiu, dużo czyta i cały czas się uczy – ostatnio angielskiego, który to język zawsze chciała poznać.

W pewnym momencie mojego życia znalazłam się na zakręcie zarówno osobistym, jak i finansowym. Z wykształcenia jestem technikiem budowlanym, a to typowo męski zawód, do tego wcale nie mój wymarzony. Poza tym miałam dosyć długą zawodową przerwę, ponieważ pod koniec lat 80-tych wyemigrowałam na kilka lat do Austrii, a po powrocie do kraju realia się zmieniły. Do Niemiec postanowiłam wyjechać przede wszystkim ze względów ekonomicznych.

Po tak długim pobycie w Austrii miała Pani doskonałe przygotowanie językowe…

I tak, i nie. Do szkoły chodziłam w czasach, gdy uczono nas jeszcze rosyjskiego. Podczas pobytu w Austrii nie miałam aż tak dużej styczności z ludźmi, ponieważ prawie w ogóle tam nie pracowałam. To mąż zarabiał pieniądze. Języka uczyłam się z książek, kaset, oglądając telewizję. Byłam samoukiem.

Czy ciężko było Pani wyjechać do pracy w Niemczech?

Nie, ponieważ w międzyczasie zostałam szczęśliwą rozwódką, moje dziecko było już dorosłe i niezależne, więc w Polsce nic właściwie mnie nie trzymało. Współczuję tym kobietom, które muszą w kraju zostawiać rodziny i małe dzieci, bo jest to potworne obciążenie psychiczne. Dla mnie ogromnie trudne było pozostawienie w Polsce moich rodziców, którzy zaczęli chorować. Wiedziałam, że muszę wyjechać, by zarobić potrzebne mi do życia pieniądze. Pomagałam obcym osobom, zamiast skupić się na rodzicach. Było to bardzo bolesne.

Czy udało się z czasem pogodzić jedno z drugim?

I tak, i nie. Ale wyrzuty sumienia zawsze pozostaną. Życie wymusiło na mnie taką decyzję – pozostałam nagle sama, bez pieniędzy, bez pracy, bez mieszkania i musiałam podnieść się na nowo z kolan. Nie miałam wyjścia.

Czy posiadała Pani doświadczenie w pracy z osobami starszymi, nierzadko chorymi?

Początki były bardzo trudne. Wszystkiego uczyłam się w pracy. Nie miałam doświadczenia, choć w życiu robiłam wiele rzeczy, łącznie z prowadzeniem hotelu i pensjonatu. Miałam bardzo duże wątpliwości, czy odnajdę się w zawodzie, który wymaga ogromnej empatii. Nie znałam się od tej strony, było to odkrywanie samej siebie. Pojechałam głównie ze względów ekonomicznych, a nie dlatego, że w tym czasie kochałam ludzi starszych i chciałam im pomóc. Natomiast dzięki tej pracy odkryłam w sobie pokłady nieznanej mi, innej wrażliwości. Jest to ogromny plus całkiem innego postrzegania świata.

Czy spotkała się Pani z niesłusznymi opiniami na temat pracy w Niemczech?

Jestem z natury niezależna i mam swoje własne poglądy. Moi przyjaciele, znajomi akceptowali każdy mój wybór, a reszta świata mnie właściwie nie obchodzi. Z pewnością jednak są osoby, które postrzegają opiekunki osób starszych w Niemczech w kategorii zdrady własnego kraju. Padają pytania: dlaczego nie znajdziesz pracy w Polsce? Dlaczego właśnie W TYM KRAJU? Dla TYCH ludzi, którzy nam tyle krzywd wyrządzili? Osobiście jednak nie spotkałam się z takimi sądami.

Jak zapamiętała Pani pierwszą osobę, która trafiła pod Pani opiekę?

Pamiętam ją bardzo dobrze. Zostałam rzucona na głęboką wodę. Była to kobieta z Alzheimerem, na co nie byłam w ogóle przygotowana. Trafiłam jednak na wspaniałą rodzinę podopiecznej, która bardzo mi pomagała. Niemniej jednak nikt nie powiedział mi, że starsza pani ma w zwyczaju nocą chodzić po domu, co zresztą jest charakterystyczne dla choroby Alzheimera. Nie zapomnę sytuacji, gdy w pierwszą noc po przyjeździe, otwieram w środku nocy oczy i widzę stojącą nade mną postać odzianą w długą, białą koszulę! Mało zawału nie dostałam! A starsza pani przemówiła: Wiesz jest trzecia nad ranem. Chyba za wcześnie, by wstawać? wspomina ze śmiechem pani Sławomira i kontynuuje – Kilka lat temu firma CareWork umożliwiła mi zrobienie we Wrocławiu bardzo ważnego kursu, który kończył się otrzymaniem certyfikatu TÜV Rheinland umożliwiającego pracę opiekuna osób starszych na terenie całej Unii Europejskiej. Dodam, że kurs w Polsce trwał 2 tygodnie, gdy w Niemczech musiałabym przeznaczyć na niego 2 miesiące. Szkolenie prowadzone było przez wspaniałych wykładowców – lekarzy, pielęgniarki, prawników, zawierało dużą liczbę godzin praktycznych. Bardzo wiele z niego wyniosłam i był to bardzo duży krok do przodu.

Czy zechciałaby Pani podzielić się kilkoma informacjami, wskazówkami z osobami, które jadą do pracy w Niemczech po raz pierwszy: o czym przede wszystkim powinny pamiętać opiekując się osobą z chorobą Alzheimera? Jak radzić sobie z agresją podopiecznego?

Opiekuję się właśnie panią z Alzheimerem. Osobom, które jadą do podopiecznego z takim schorzeniem radzę wcześniej poszukać jak największej informacji w Internecie. Istnieją też doskonałe publikacje na ten temat. Na co dzień odradzam jakiekolwiek dyskusje z chorym. Często wypowiedzi chorych wyrwane są z kontekstu. Proszę przytakiwać, ale nie wdawać się w debaty, to na pewno zmniejszy poziom agresji u chorego.

Czy Pani podopieczni z Alzheimerem próbowali czasami uciekać z domu? Jaka była Pani reakcja?

Nie zdarzyła mi się taka sytuacja, choć wiem, że jest to zachowanie charakterystyczne dla tej choroby. Zawsze na wszelki wypadek zamykam na klucz drzwi do domu. Często takie osoby będąc mentalnie w czasach swojego dzieciństwa, czy młodości mówią: Ja chcę do domu.

Nie rozpoznają miejsca w którym obecnie żyją…

Tak. W głowie bardzo często dominuje wspomnienie pierwszego, rodzinnego domu. U podopiecznych są też próby rozbierania się. Zauważyłam, że wszystkie silniejsze stany chorych na Alzheimera występują popołudniami. Do południa są spokojni, co zmienia się w okolicach godziny 16.00. Największe pobudzenie trwa do godziny 18.00. Zdarza się też zamiana nocy w dzień i w takim przypadku bardzo ważny jest stosunek rodziny do tematu. Opiekun nie jest w stanie pilnować seniora dzień i noc.

Poruszyła Pani problem, z którym boryka się bardzo wielu opiekunów: jak sprostać obowiązkom w ciągu dnia, gdy za nami nieprzespane noce…

Mam w tej chwili wspaniałą rodzinę, która ma całkowite zrozumienie dla tej sytuacji. Powiedziano mi wprost, że nie mogę nie spać, trudno mama będzie chodzić całą noc, jeśli możesz wstań raz, czy dwa i sprawdź, czy wszystko w porządku. Tym niemniej jest to kwestia odpowiedzialności – sen nie jest już tak spokojny jak w domu, to ciągłe czuwanie, a każdy hałas powoduje, że zrywam się na równe nogi, by sprawdzić co się wydarzyło.

Z Pani wypowiedzi wynika, że relacje z rodzinami podopiecznych układały się zawsze bardzo dobrze…

Myślę, że miałam bardzo dużo szczęścia.

Osoby po raz pierwszy wyjeżdżające do Niemiec nierzadko obawiają się, że trafią w odludne miejsce…

Od blisko czterech lat pracuję w Düsseldorfie. Miałam jednak w tym czasie zastępstwo, które w założeniu miało odbywać się w Stuttgartcie. Niestety czasami rodziny przekłamują, pomijają w wywiadzie ważne fakty. Okazało się, że praca miała miejsce w Stuttgartcie, ale … na jego obrzeżu administracyjnym. Do najbliższego sklepu było 2 km i to jeszcze pod górkę. Na szczęście takie sytuacje rzadko mnie dotyczyły. Poza tym praca opiekuna daje mi poczucie wolności, choć pewnie osoby jadące do Niemiec po raz pierwszy, czy drugi nie mają takiego przekonania, a jedynie obawy. Pracuję jednak na tyle długo, że moje relacje z firmą są na zupełnie innym poziomie – wynika to przede wszystkim z wzajemnego zaufania. Jeżeli miejsce mojej pracy nie podoba mi się, jest ciężko – nie muszę w nie ponownie jechać. Zleceń jest tak dużo, a w przyszłości będzie jeszcze więcej, że istnieje możliwość wyboru. Jeżeli więc rodzina przekłamie stan pacjenta, nie doprecyzuje miejsca pobytu itp. – zawsze mam możliwość wycofania się. Firma CareWork w pełni akceptuje takie zachowanie.

Czy mentalnie nasze narody się różnią? Mamy inne podejście do rodziny? W Polsce nie jest powszechnym przekazywanie seniora pod opiekę początkowo zupełnie obcej osoby…

Podejrzewam, że kluczową rolę odgrywają tu kwestie finansowe. Czy jesteśmy obcy? Na początku tak. Nasz przyjazd oznacza, że dla podopiecznego zmienia się niemalże wszystko. Starsze osoby często żyją w przekonaniu, że mogą wykonać wiele rzeczy samodzielnie, choć rzeczywistość jest odmienna. I nagle pojawia się już nie tyle Polka, co jakaś obca osoba, która zaczyna się rządzić w ich domu. Dlatego na początku staram się nie zmieniać zwyczajów panujących w domu, podporządkowuje się im. Dopiero z czasem, gdy to konieczne, koryguję tryb dnia.

Poruszyła Pani kwestię narodowościową… czy to skąd Pani pochodzi rzutuje na pracę?

W Niemczech pracuje bardzo wielu Polaków – nie tylko w opiece nad seniorami, ale i w budownictwie, czy innych branżach.

Czy była Pani dyskryminowana przez podopiecznych, czy ich rodziny ze względu na swoje pochodzenie?

Jedynie raz, na zastępstwie miałam podopiecznego, który ze mną mocno dyskutował. Odniosłam wtedy wrażenie, że jest nacjonalistą, próbował bardzo mocno umniejszyć moją rolę jako człowieka. Niestety źle trafił, bo poczucie mojej wartości jest bardzo silne, a w dyskusji historycznej nie dawałam za wygraną. Ostatecznie rozstaliśmy się w przyjaźni, ale w firmie wyraźnie zaznaczyłam, że więcej nie wrócę w to miejsce. Opiekun, który mnie zastąpił również szybko zrezygnował z tego zlecenia. To był jednak wyjątek w mojej pracy. Niemcy unikają takich tematów, a jeśli już zostaną one poruszone, wyczuwam z ich strony poczucie winy, niektórzy wręcz kajają się za tamte stare sprawy.

Pani przedmówcy podkreślali, że systemy opieki zdrowotnej, socjalnej, nad seniorami i przewlekle chorymi są nieporównywalnie lepiej rozwinięte niż w naszym kraju. Czy dostrzega Pani jeszcze jakieś różnice?

Personalnie czuję się równie dobrze w Polsce, jak i w Niemczech. Może dlatego, że dobrze znam język i sam kraj. Natomiast nasi sąsiedzi śmieją się z zupełnie innych dowcipów niż my. Raz, czy dwa na zastępstwie zdarzyło mi się zadać pytanie: to co dzisiaj gotujemy? Na co dostaję listę: w poniedziałek – sznycel, wtorek – knedle … a w kolejnym tygodniu powtarzamy listę. W Polsce jesteśmy bardziej spontaniczni. Niemcy są zdecydowanie ułożeni. Ale generalnie nie odczuwam dużych różnic.

Jakie są najradośniejsze momenty w Pani pracy?

Kiedy moją praca jest doceniana. Kiedy rodzina dziękuje mi za opiekę. Przez 10 lat nazbierało mi się wielu dobrych, niemieckich znajomych, z którymi do tej pory utrzymuję kontakty, mimo że podopieczna, czy podopieczny już dawno odeszli na tamtą stronę. Otrzymuję zaproszenia, zachęty, by spędzić z nimi kilka dni, czy urlop. Dzwonimy do siebie, łapiemy na Skyp’ie. Jest to najbardziej budujące w tej pracy.

Który z seniorów utkwił najbardziej w Pani pamięci?

Był to starszy Pan, który dożył do wieku 99 lat i 6 miesięcy. Spędziłam z nim jego ostatnie 3 lata życia. Był inżynierem z zakresu specjalistycznych budowli, jeszcze za czasów II wojny światowej. Rodzina, w której stosunki były bardzo skomplikowane, uważała go za bardzo trudnego, wręcz nieznośnego człowieka. Robiono wręcz zakłady, jak długo wytrzymam ze starszym panem…I tak jedni obstawiali trzy dni, inni tydzień…. Przez pierwsze sześć miesięcy pan walczył ze mną, próbował mnie stłamsić. Była to walka, podczas której trzy razy w tygodniu się pakowałam. Traktowałam jednak ten pobyt jak psychologiczną rozgrywkę. Po około pół roku, pewnego wieczora odprowadziłam podopiecznego do łóżka, a on pocałował mnie w rękę, podziękował i wtedy zaczęło się normalne życie, zaczął mnie bardzo dobrze traktować.

Odejście podopiecznego to jeden z najtrudniejszych momentów w Państwa pracy. Jak rodzi sobie Pani w takich sytuacjach?

Czasami mój podopieczny odchodził, gdy byłam na urlopie w Polsce. Trzy razy zdarzyło się to jednak przy mnie. Jest to potworne doświadczenie. W pamięci utknęła mi szczególnie ostatnia śmierć, która miała miejsce pół roku temu. Opiekowałam się panią, którą otaczała wspaniała rodzina. Byłam przy jej łóżku przez trzy tygodnie, do samego końca… a że dwa lata temu umarła moja mama, bardzo wcześniej cierpiąc – emocje wróciły. Po wszystkim potrzebowałam wsparcia.

Innym razem pracowałam z podopieczną, która w swojej sypialni miała mały dzwoneczek – bardzo rzadko z niego korzystała, a jeśli już to w nocy, gdy chciała skorzystać z toalety. Proszę sobie wyobrazić, że po kilku tygodniach pobytu w Polsce, pewnej nocy zerwałam się słysząc ów dzwoneczek. Zdarzenia takie jak odejście, śmierć pozostają w nas bardzo długo. Potrzebna jest wtedy praca z samym sobą. Odporność, silna konstrukcja psychiczna jest w tym zawodzie kluczowa.

Biorąc pod uwagę aspekt finansowy tej pracy – jakie marzenia udało się Pani zrealizować?

Teoretycznie można pracować 12 miesięcy w roku. Jednak praktycznie pracuje się dwa miesiące, a kolejne dwa ma się wolne. Jeżeli sześciomiesięczne zarobki podzielimy przez 12 – nie są one ogromne. Aczkolwiek udało mi się kupić mieszkanie, udało mi się je umeblować tak, jak zawsze tego chciałam. Moje życie ma na pewno lepszy standard niż gdybym pracowała w Polsce.

Mieszkanie to swego rodzaju mus życiowy. A coś tylko dla Pani? Kobiecego?

To jak najbardziej! Nigdy nie miałam tylu par butów i tak zapchanych szaf, jak mam w tej chwili! Bardzo lubię robić w Niemczech zakupy. Wiem, gdzie mogę np. kupić piękny kaszmirowy sweterek za 60 euro, co w Polsce jest niemożliwe. Tylko w Niemczech jestem w stanie znaleźć świetne mieszkanki kaszmiru z jedwabiem.

Gdyby mogła Pani cofnąć czas…

Cofnęłabym go do czasów szkoły i wybrałabym archeologię – mówi z uśmiechem Pani Sławomira. Życie pisze jednak różne scenariusze… gdybym ponownie znalazła się w miejscu, w którym byłam 10 lat temu… zrobiłabym to samo, co wtedy. Naprawdę nie przypuszczałam, że dam sobie radę jako opiekunka osób starszych. Dzięki tej pracy nauczyłam się samej siebie.

Bardzo dziękuję za rozmowę.

OD REDAKCJI:

Grupa CareWork w tym roku obchodzi jubileusz 10 lat działalności na rynku. Z tej okazji chcielibyśmy opowiedzieć nieco więcej o ludziach, dzięki którym możemy realizować usługi opiekuńcze w Niemczech – o naszych opiekunach.

O tym, jak naprawdę wygląda ta praca, jakie są jej blaski i cienie najlepiej mogą opowiedzieć ci, którzy pracują w Niemczech – nasi opiekunowie. Dlatego chcemy oddać im głos i stąd pomysł na serię wywiadów z opiekunami CareWork.

Mamy nadzieję, że historie naszych opiekunów, ich doświadczenia i przeżycia pomogą osobom, które niedawno zaczęły pracę w opiece albo zainspirują tych, którzy rozważają podjęcie pracy jako opiekun osób starszych w Niemczech.

Zapraszamy do lektury następnych wywiadów, które pojawia się w zakładce „Historie prawdziwe”!

Najczęściej czytane artykuły

CareWork_FB_1200x628px-v2

Premia 100 EUR „na rękę” za pracę w wakacje – sprawdź!

Dla wszystkich naszych stałych współpracowników oraz dla tych osób, które zdecydują się wyjechać z nami do pracy tylko latem, mamy ofertę specjalną!

Czytaj więcej

bonus

Oferta Świąteczna 2016

Zapraszamy do skorzystania z naszej świątecznej oferty! Dodatkowe 288 EUR netto może być Twoje!

Czytaj więcej

bonus

Bonus za pracę w Wielkanoc 2017

Proponujemy bonus w wysokości 85 euro brutto za pracę w każdy z wyżej wymienionych dni. Łącznie można otrzymać aż 255 euro brutto extra!

Czytaj więcej

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

„Niczym skok na głęboką wodę…”

Przedstawiamy wywiad z Panią Krystyną Nowak z Bydgoszczy, która od 10 lat pracuje jako opiekunka osób starszych w Niemczech.

Czytaj więcej